Fazy Rozwoju Szczeniąt

Faza neonatalna (noworodka) od urodzenia do 2 tyg.
Szczenię rodzi się ślepe i głuche. Ledwo może się poruszać i jedynymi zmysłami, jakie są w miarę wykształcone jest dość ograniczony dotyk i węch. System nerwowy szczenięcia nie jest jeszcze w pełni ukształtowany - tak wiec nowo narodzone szczenię jest całkowicie zdane na otoczenie. Jego matka troszczy się o wszystko - reguluje temperaturę ciała szczeniąt ogrzewając je i chroniąc przed przegrzaniem, reguluje prace układu pokarmowego regularnie masując językiem brzuch szczenięcia, które samo nie jest w stanie się wypróżnić...
Szczenięta labradora rodza się z wagą urodzniowa około 350-550 gram, na zdjęciu suczka z miotu "C" ważąca 410 gram. Waga szczeniąt jest różna w zależonści od linii hodowlanych. Natomiast widoczna jest różnica między suczkami i psami. Samce najczęściej są o około 100 gram cięższe.

Nowo narodzony szczeniak nie utrzymuje sam temparatury ciała. Matka ogrzewa maluchy, swoim ciałem zapewniając im optymalną temperaturę. Są od niej całkowicie zależne. Suka niechętnie opuszcza maluchy. Czasami trzeba siła wyprowadzać ją na dwór, tak aby mogła załatwić swoje potrzeby fizjologiczne. Labradorki sa bardzo czułymi, troskliwymi matkami. Z oddaniem wychowują liczne mioty.

Szczeniak zaraz po narodzeniu, wykazuje odruch ssania i na skutek masarzu brzuszka odruch wypróżniania się. Odruch ssania jest tak silny, że szczenię chwyta podstawiony palec. Pies szuka powierzchni ciepłych i miękkich. W tym czasie hodowca powinien codziennie dotykac szczenięta, brać szczenięta do ręki, ważyć i równocześnie zapewnić im spokojny sen, gdyż właśnie podczas snu wydziela sie hormon wzrostu. Maluchy przez pierwsze 2 tygodnie tylko ssą i śpią.


Zdrowo rozwijające się szczenię labradora w wieku 7-dni powinno podwoić swoją masę urodzeniową. Na zdjeciu suczka z miotu "C" w wieku 1-tydzien, ważąca 850 gram.
Biszkoptowe labradorki rodzą się w różowym noskiem i poduszeczkami łap, ciemny pigment jest dobrze widoczny już w 2 dobie po narodzniu. Tygodniowe maluchy mają czarne noski, poduszki łap i ciemną oprawę oczu. Oczywiście czarne i czekoladowe labradory mają ciemne znaczenia zaraz po narodzeniu. Zadarza się, że czarne labradory mają niewielki biały krawat na piersi - co wg wzorca jest dopuszczalne.

Zobacz galerię zdjeć  >> SZCZENIĘTA 1 DZIEŃ ŻYCIA

 

Faza tranzycyjna (przechodnia) 2 tyg.
Wraz z rozwojem wzroku, szczenięta przechodzą do kolejnej fazy rozwoju. Faza przejściowa jest dla szczeniąt czasem rozstrzygającym - kształtuje się wtedy kora mózgowa. U ras średniej wielkości faza ta trwa od około czternastego do mniej więcej dwudziestego pierwszego dnia życia. Jej koniec związany jest zazwyczaj z otwarciem się kanału słuchowego i uczynnieniem kolejnego zmysłu - słuchu. Oczy są już od dawna otwarte, ale naprawdę widzieć (czyli rozróżniać kształty) szczenięta zaczynają około 18-19 dnia życia, wcześniej jedynie rozróżniając jasno-ciemno. Dla sprawdzenia, czy oczy są sprawne, wykorzystuje się badanie odruchu fotomotorycznego - świeci się szczenięciu latarką w oczy i obserwuje źrenice, które powinny się zwęzić. Sprawność słuchowa bada się dopiero pod koniec trzeciego tygodnia życia, na podstawie odruchu odwracania głowy - jeśli małe zwierzę odwraca głowę w kierunku źródła niespodziewanego dźwięku, to z pewnością słuch funkcjonuje bez zarzutu.

Zobacz galerię zdjęć  >> SZCZENIĘTA 1 TYDZIEŃ

Faza socjalizacji 3 tyg.

Pomiędzy 15-21 dniem szczeniętom wyrzynają sie ząbki, maluchy wstają i zaczynają chodzić. Śledzą wzrokiem poruszajacą się matkę i inne zwierzęta lub ludzi. Reagują na klaskanie w ręce. Jest to okres dreptania wiec maluchy zwiedzają najbliższe otoczenie. Kiedy się bawią uczą sie różnicowac postawe ciała, uczą się co ta postawa oznacza i jak wpływa na matkę i rodzeństwo.
W tym czasie szczeniaki zaczynają robić kupkę i siusiu bez stymuklacji matki. Rozróżniają podłoże, na którym zaczynają załatwiać swoje potrzeby fizjologiczne.

Pierwsze odrobaczenie szczeniąt powinno sie zrobić w 15-dniu życia szczeniąt. Nawet jeśli suczka była zadbana i odrobaczana, zakładamy że szczeniaki mają pasożyty. Odrobaczamy 2-3-4-6-8 i 10 tydzień.

Pierwsze karmienie naszych szczeniąt zaczynamy w wieku 21-dni. Podajemy im bardzo drobniutko zmieloną polędwice wołową. Można równiez podawac mleko kozie. Dobrze sprawdzają sie równiez Gerbery dla niemowląt. Pierwsze karmienia oznaczja  bardzo dużo sprzątania, maluchy nie są pewne jak jeść, chodzą po papce.

Zobacz galerię zdjęć >> SZCZENIĘTA 3 TYGODNIE


4 tyg.
4-5 tygodniowe szczenięta dobrze widzą i słyszą. Zaczynaja poruszać się, bawić ze sobą czasmi warcząc i szczekając. Wyrastają im zęby mleczne, zaczynają jeść pokarm stały. W naszej hodowli wychowujemy szczeniaki na linii karm Royal Canin Baby, karma jest moczona wodą a następnie podawana w postaci papki.
W tym czasie suka uczy szczenięta samokontroli.Szczenię które gryzie zbyt mocno i jest nadmiernie aktywne (skacze, piszczy, gryzie) jest przez sukę łapane za kark i zmuszane do przyjęcia postawy podporządkowanej - uspokojenia się. Czasami zdarza się, że szczeniaki gryzą suke za ogon, uszy, fafle a ona spokojnie to znosi. Pozostaje różnież obojętna na zbyt brutalne zabawy szczeniąt z rodzeństwem. W takim przypadku obowiązkiem hodowcy jest nie tylko przygladanie się, zabawom suki i jej potomstwa, ale ewentualna interwencja gdy szczeniak zbyt mocno gryzie swojego brata lub matkę.

W wieku 4-tygodni szczeniaki machają ogonkami z radości ;-)

5 tyg.
5 tygodniowe szczenię uczy się kontroli gryzienia. W tym czasie małe labradorki obserwujac zachowanie matki, uczą sie prawidłowych reakcji i języka ciała. Dlatego tak bardzo ważne jest, aby szczenięta były z matką minimum 5 tygodni. Każde normalne szczenie powinno powstrzymac chęć gryzienia tzn, jesli inne szczenię lub człowiek zapiszczy powinno przestać gryźć. 

Zobacz galerię zdjęć >> SZCZENIĘTA 5 tygodni

6-8 tyg.
Hierarchizacja żywieniowa. Szczeniaki we wcześniejszej fazie przy wyłącznym ssaniu nie kierują się hierarchia psychiczna (ich mózg nie jest jeszcze na tyle wykształcony), a raczej siłą fizyczna, wagą, bliskością sutka. Reakcja jest typu: jestem głodny, musze jeść. Hierarchia pojawia się w momencie przestawienia szczeniąt na miskę.

7- tygodni.
W tym etapie szczeniak uczy się jak przystosować się do życia wśród ludzi. Najlepiej więc by po ukończeniu 7 tygodni mógł znależć się w domu nowych właścicieli. Nie znaczy to oczywiście, że szczeniakowi przebywającemu w domowej hodowli, mającego dużo kontaktów z ludmi, pozostanie u hodowcy na dłużej, może uczynić krzywdę. Dobrze jest w tej fazie rozwoju przeprowadzić niestresujące testy charakteru szczeniąt, pozwalające określić temperament i dziedziczne skłonności malca bardzo różne u poszczególnych szczeniąt w miocie. Wiedza na ten temat pozwoli na wybranie szczeniaka zgodnie z oczekiwaniami przyszłych właścicieli (ważne szczególnie, gdzy pies ma przebywać wśród dzieci). Mimo, że najczęściej to przyszli właściciele wybierają sobie szczenię z miotu, doświadczony i odpowiedzialny hodowca powinien zasugerować im odpowiedni wybór, a przynajmniej poinformować o wynikach prób testowych i swoich obserwacjach maluchów.

Zobacz galerię zdjeć >> SZCZENIĘTA 7 tygodni

9 tyg.
Około 9 tygodnia szczeniak poznaje uczucie strachu i jeśli w tym okresie doświadczy zbyt silnego strachu lub bólu, stanie się nadmiernie lękliwy, a wyprowadzenie go z tego stanu jest zwylke trudne. Nowy właściciel musi bardzo delikatnie traktować malca w tej fazie rozwoju, chroniąc go przed wszelkiego rodzaju urazami, a jednocześnie umożliwić mu doświadczenie różnorodnych pozytywnych doświadczeń w wielu miejscach i z wieloma ludzmi (ważna jest np. pierwsza wizyta u lekarza weterynarii około 12 tygodnia, kiedy to lekarz nie dokonując przykrych zabiegów obejrzy psa i go pogłaska).

3-6 mies.
Rozwój hormonalny.
W zależności od rasy i rozwoju poszczególnych osobników fazy te mogą być przesunięte w czasie. Hodowca odgrywa zasadniczą rolę w pierwszej fazie rozwoju szczeniaka i dlatego tak ważny jest wybór odpowiedniej hodowli.

Ten pierwszy okres jest bardzo ważny, gdyż pies, który w tym czasie był odizolowany od bodźców zewnętrznych, będzie miął problemy z ich identyfikacją w swoim przyszłym życiu.
Natomiast trzeba wiedzieć, że pies uczy się być psem w fazie przejściowej (badania zaczął K.Lorenc z dzikimi gęsiami). Jeżeli odseparujemy szczeniaka od rodzeństwa i matki w tym okresie, to nigdy nie będzie "czuł się psem". Pies nie ma wrodzonej przynależności do gatunku psów i nie będzie jej miał, jeżeli się tego nie nauczy. W tym też okresie zaczyna wydalać i odczuwać pierwsze feromony (coś jakby zewnętrzne hormony, sygnalizujące przede wszystkim stan emocjonalny). W tym też okresie szczeniak przywiązuje się do matki. Jeżeli jej zabraknie w tym momencie, szczeniak czuje się bardzo zagrożony. Zmiany psychiczne, a nawet fizyczne, które się dokonają są nieodwracalne, mimo późniejszych najlepszych naszych chęci umiejętności. Matka w tym momencie jest dla psa absolutnym centrum świata i dopiero gdy szczeniak czuje się bezpiecznie, zaczyna odkrywać otoczenie, oddalając się coraz bardziej, ale zawsze wracając do matki, żeby nawiązać z nią fizyczny kontakt. To przywiązanie jest absolutnie niezbędne, żeby dalsza socjalizacja mogła przebiegać prawidłowo. Pies wychowany na butelce i wypieszczony przez hodowcę nie będzie miał problemów z adaptacją w naszym środowisku. Psy te umieszczone w psim środowisku mają możliwości dostosowania się. Żeby to nastąpiło, szczeniak musi być bardzo silnie przywiązany do swojej "zastępczej" mamy. Ta impregnacja ma wielkie znaczenie w przyszłości (np. zdolności do kojarzenia się w pary). Jednak, jeżeli szczeniaki są wychowywane w częstej obecności człowieka, to nabierają jakby "podwójnej świadomości" i doskonale adaptują się w środowisku ludzkim. Zaburzenia w tej fazie rozwoju spotykamy często u szczeniaków schroniskowych. Tłumaczy to ich różne zaburzenia charakterologiczne. Natomiast nie należy przesądzać - szczeniak, któremu padła matka, przy odpowiednim podejściu hodowcy może wyrosnąć na bardzo zrównoważonego psa. Najtrudniejsze do opanowania są braki przywiązania do matki.

Biorąc pod uwagę rozwój szczeniaka nasze zachowanie nie będzie takie samo. Gdy mamy młodziutkiego szczeniaka musimy zapewnić mu przywiązanie "zastępcze" do jednej osoby (przybrana mama). Zapewniamy jak największą ilość wrażeń środowiskowych (zabawki, spacery na zewnątrz, kontakty z ludźmi i psami). Pies może spać z nami w pokoju (nie pozwalamy mu płakać cala noc zamkniętemu w kuchni, żeby się od razu przyzwyczaił...). Natomiast od ok 4 mies. stopniowo likwidujemy to "instynktowne przywiązanie" i odpychamy nachalność psa (matka w tym okresie potrafi być bardzo brutalna w stosunku do swych szczeniąt). Przenosimy posłanie z naszego pokoju do kuchni..... Jeżeli natomiast bierzemy szczeniaka starszego ok 3 miesięcy i powyżej, to od razu wprowadzamy więcej reguł. Szczeniakiem zajmuje się cała rodzina, żeby uniknąć tego wtórnego przywiązania.

 

 


Opracowane na podstawie materiałów:
* Maria Kuncewicz, na podstawie "Człowiek i pies" Patrika Pageat
* Joanna Kłosińska "Rozwój psychiczny szczeniąt i rola wczesnej socjalizacji"
* Andrzej Kłosiński "Terapia zachowawcza zwierząt"

Copyright © 2004 Perfekt FCI & SEBIPOL
All rights reserved